Karkonosze – wczoraj i dziś - Broń z miasta Vrchlabí

Huta żelaza w Vrchlabí w tym czasie zajmowała trzy budynki , które otrzymały bardzo dziwne nazwy: np. – jeden z budynków dostał miano : „dymarka“ (dýmačka), drugi: wygrzewarka (vyhřívačka), a trzeci włoski hutnik (vlašský hamr).
Rozwijające się z niebywałą siłą hutnictwo , wymagało ogromnych ilości drewna. Piece hutnicze wymagały też węgla drzewnego, który w dymiących wiele dni bez przerwy mielerzach wyrabiali węglarze, zwani kurzakam.Ruda żelaza wydobywana była i przerabiana na stal surową w okolicach miasta, jako paliwa używano najczęściej węgla drzewnego. Do produkcji węgla drzewnego używano drzewa, które ściągano do Vrchlabí i Dwora Dolnego z okolicznych z lasów górskich. Przy produkcji tego węgla pracowali obywatele okolicznych miast i wsi , przerabiali drzewo na węgiel potrzebny do przeróbki rudy żelaza a następnie stali surowej. Najpierw żelazo przerabiano na blachy, z których następnie produkowano kosy, sierpy, czyli narzędzia pracy rolników, był to wtedy najbardziej chodliwy towar.
Dopiero w 1614 roku jeden z hutników pracujących przy obróbce stali – Georg Erben- wpadł na pomysł by zacząć wykorzystywać stal do produkcji broni. Dziesięć lat później przeprowadza się z Lánova do Vrchlabí Matthes Hantke , który był fachowcem w produkcji zamków na broń odprzodową. Wtedy już trwała 30-letnia wojna i popyt na ręczne bronie palne był ogromny. W 1634 roku władzę nad regionem Vrchlabskim przejmuje Albrecht z Waldsztejna (Valdštejna) i włącza ten region do swojego województwa frydlantskiego .Rok później, kiedy to Albrecht z Waldsztejna zostaje głównym dowódcą autriackiej armii cesarskiej , wtedy Vrchlabí staje się ogromnym zakładem produkującym broń wszelkiego rodzaju. Właśnie wtedy powstaje manufaktura, do miasta przyjeżdżają fachowcy z różnych dziedzin –np.kowale, świdernicy, szlifierzy, narzędziarze, ślusarze, itp.
Produkcji broni w Vrchlabí nie zaprzestano nawet po zamordowaniu w mieście Cheb Albrechta z Valdštejna, region ten wtedy przeszedł w ręce rodziny Morfinów. W 1676 roku zakład ten wciąż istniał i co więcej stał się jednym z największych w tym regione zakładem produkujących broń długą i krótką. Częśc wyprodukowanej broni była wywożona i sprzedawana w przyległych regionach, ale większa część pozostawała w rękach vechlabskich obywateli. W tym czasie działało w Vrchlabí 29 mistrzów puszkarzy/rusznikarzy.
Najsławniejsi z rodziny Erbenów a Ludwigów. Rodzina Erbenów działała ponadto jeszcze w innej dziedzinie - zegarmistrzostwie- bo kiedy zainteresowanie bronią nie było już tak wielkie, rodzina zaczęła produkować i naprawiać zegarki i urządzenia zegarmistrzowskie.
Do dziś dnia najsławniejszym vrchlabskim producentem broni jest Christof Ludwig (zmarł w 1707roku), może dlatego , że wszytskie bronie , które powstały w jego warsztacie otrzymywały jego sygnaturę – do dziś dnia można w przeróżnych antykwariatach i zbiorach prywatnych w Europie Środkowej natknąć się na bronie opatrzone jego sygnaturą.
Pod koniec XVIII wieku produkcja broni w Vrchalbi całkowicie wygasła. Niemniej jednak w Karkonoskim Muzeum Parku Narodowego (który jest umieszczony w byłym klasztorze Augustianów) w Vrchlabí możecie obejrzeć kilka egzemplarzy, które stanowią część ekspozycji pt.“ Człowiek i góry“ – w obejściu jest umieszczona witryna tematyczna.
Muzeum jest czynne cały rok: od wtorku do niedzieli od godz.8,00-17,00, ale jeśli wybierzecie się tylko na wystawę ekspozycji „Człowiek i góry“ za bilet wstępu zapłacicie 20,-CZK /osoba dorosła i 10,-CZK dzieci.